Welke studie kies je voor een loopbaan in security?

Welke studie leidt naar een loopbaan in security?

Wie een loopbaan in cybersecurity overweegt, begint best met de functie en niet met de opleiding. Security, risk en compliance bestaan uit functies met veel techniek en functies met weinig techniek. Testen, bewaken en bouwen vragen andere vakken dan risico's beoordelen, beleid schrijven of privacy regelen. Het overzicht van wie doet wat in security, risk en compliance zet die functies naast elkaar.

Er zijn drie soorten opleidingen die naar het vak kunnen leiden. De eerste is een ICT-opleiding met een security-richting, een route, differentiatie of minor. De tweede is een opleiding die techniek combineert met recht en bestuur. De derde is een master met security als specialisatie of thema, binnen een bredere master Computer Science of Computing Science.

Het niveau bepaalt de duur. Dit zijn de hoofdlijnen:

Volgens de Rijksoverheid is de studielast voor een studiejaar 60 studiepunten, wat neerkomt op 1.680 uur studie. De voorbeelden in dit artikel zijn een selectie, geen volledige lijst en geen ranking.

Hbo of wo: wat is het verschil?

Een bachelor hbo duurt 4 jaar met 240 studiepunten, een bachelor wo duurt 3 jaar met 180 studiepunten. Een associate degree duurt 2 jaar met 120 studiepunten en is de kortere hbo-route. Het verschil in duur is dus duidelijk, maar het zegt weinig over wat je inhoudelijk leert.

Hbo is doorgaans praktijkgericht en wo doorgaans meer onderzoeksgericht. Dat is een algemeen beeld: de verschillen tussen programma's zijn groter dan het verschil tussen hbo en wo. Lees daarom het programma, niet alleen het niveau.

Voor wie werken en leren tegelijk wil, is er de duale route van de Hogeschool Utrecht. Je werkt bij een bedrijf en studeert tegelijk, met in principe 1 dag per week les op de HU. Voor een kortere hbo-route is er de associate degree Ad Cyber Security van de Hogeschool van Amsterdam. Geen van beide is per definitie de betere keuze. Het hangt af van hoeveel tijd je wilt steken en hoe je het liefst leert.

Hoeveel techniek zit er in de opleiding?

Hier zit de echte keuze. Bij sommige opleidingen krijg je vooral techniek, bij andere vooral organisatie, risico en recht.

Bij de Hogeschool Utrecht leer je technische kennis over netwerkbeveiliging, besturingssystemen, architecturen, security en scripting. Vacatures die netwerkbeveiliging noemen, staan op de skillpagina. Bij de Hogeschool van Amsterdam staan beveiliging van infrastructuur, Python-programmeren en databases in het eerste jaar, en in het tweede jaar Threat Intelligence, Monitoring en Ethical Hacking. Vacatures met Python staan op de skillpagina. Bij Saxion kies je na een brede basis voor Cloud & Cybersecurity, een route met computerinfrastructuren en beveiliging. In het afstuderen kies je tussen Cloud Engineering en IT Security. Dit profiel volg je alleen in Enschede.

Bij de Haagse Hogeschool zit security in de differentiatie Information Security Management van de bachelor ICT. Je leert security-risico's op menselijk, technisch en organisatorisch vlak identificeren, je ontwikkelt bedrijfscontinuïteitsplannen en je kijkt vanuit de aanvaller en de verdediger. Je verdiept je ook in het profiel van de information security officer. Er is een Capture the Flag-opdracht en een stage bij een Security Operations Center.

De Universiteit Leiden biedt de bachelor Cybersecurity & Cybercrime in Den Haag aan. Die behandelt cybercrime vanuit een criminologisch, juridisch, bestuurskundig en technisch perspectief: vier invalshoeken in één programma.

Veel techniek past bij functies als SOC-analist, security engineer of penetration tester. Veel recht, bestuur en risicodenken past eerder bij risk manager, compliance officer, privacy officer of de information security officer. Zie voor de niet-technische kant ook risk management en compliance en privacy. Dit zijn richtingen, geen regels. Een opleiding maakt je niet automatisch geschikt voor één functie. Namen van functies verschillen per organisatie, dus lees ook functietitels in security uitgelegd.

Welke opleidingen bestaan er? Een selectie

De tabel hieronder is een selectie. De volledige lijst en de details staan in het artikel over cybersecurity-opleidingen op hbo en wo. Toelating, startdatum en kosten per jaar veranderen, dus controleer ze op de site van de opleiding.

Bij de Radboud-master draait veel om cryptografie. De master behandelt ook wiskundige, organisatorische, juridische en ethische aspecten, met bijzondere aandacht voor privacy. Voor de andere opleidingen in de tabel staat de taal op de site van de opleiding.

Hoe kies je? Vijf vragen

Loop deze vragen door voordat je een opleiding kiest.

1. Wat wil je doen? Bouwen, testen, bewaken, adviseren of regelen? De eerste drie liggen eerder bij de technische functies, de laatste twee eerder bij beleid en risico.
2. Hoeveel techniek wil je? Hoeveel wiskunde en programmeren vind je prettig, en wil je dat elke week?
3. Hbo of wo? Liever veel praktijk of liever onderzoek? Het programma telt zwaarder dan het niveau.
4. Nederlands of Engels? De Radboud-master is volledig in het Engels en de Leidse bachelor is in het Nederlands met enkele Engelstalige vakken. Controleer de taal van elke opleiding op de site.
5. Waar wil je studeren, en hoe kom je er? De Haagse Hogeschool zit in Zoetermeer, Saxion geeft het profiel Cloud & Cybersecurity alleen in Enschede en Leiden is in Den Haag. Reistijd hoort bij de keuze.

Bezoek daarna een open dag of een proefstudeerdag. Praat met studenten en lees het programma, niet alleen de naam van de opleiding.

Kan het ook zonder security-opleiding?

Je kunt ook zonder security-opleiding in het vak komen. Een andere ICT-opleiding, bedrijfskunde, recht of bestuurskunde kan een basis zijn voor delen van het werk, en later bijleren. Dat is een patroon, geen belofte. Heb je al een studie, lees dan omscholen naar cybersecurity.

Naast je studie kun je praktijkervaring opdoen. Dat kan met een stage of een afstudeeropdracht, een home lab of CTF's. Een instapcertificering zoals ISC2 Certified in Cybersecurity kan je basis aantonen. Wie na de studie de eerste stap zet, leest de eerste baan na je studie in security. Meer artikelen vind je in de kennisbank.