In dit artikel6
Welke soorten opleidingen zijn er?
Een hbo- of wo-opleiding wordt uitgedrukt in studiepunten. Een associate degree is een hbo-opleiding van 2 jaar en 120 studiepunten. Een bachelor hbo duurt 4 jaar en telt 240 studiepunten, en een bachelor wo duurt 3 jaar en telt 180 studiepunten. Een master, op hbo of wo, duurt minimaal 1 jaar en telt minimaal 60 studiepunten. Een studiejaar is 60 studiepunten, volgens de Rijksoverheid.
Opleiding | Duur | Studielast |
|---|---|---|
Associate degree (hbo) | 2 jaar | 120 studiepunten |
Bachelor hbo | 4 jaar | 240 studiepunten |
Bachelor wo | 3 jaar | 180 studiepunten |
Master (hbo of wo) | minimaal 1 jaar | minimaal 60 studiepunten |
Hbo-opleidingen zijn doorgaans praktijkgericht en wo-opleidingen doorgaans meer onderzoeksgericht. Dat is een richting en geen vaste regel. De verschillen tussen programma's zijn groter dan het verschil tussen hbo en wo, dus de inhoud van een specifieke opleiding zegt meer dan het niveau.
De opleidingen in dit artikel zijn een selectie, geen volledige lijst en geen ranking. Er bestaan meer opleidingen met cybersecurity erin. Gebruik deze lijst om een beeld te krijgen en controleer altijd de actuele gegevens op de site van de opleiding zelf.
Welke hbo-opleidingen hebben cybersecurity?
De hbo-opleidingen in deze selectie verschillen in naam, vorm en de plek die cybersecurity erin heeft. Sommige zijn een eigen opleiding, andere een richting binnen de bachelor ICT.
Opleiding | Instelling en plaats | Niveau en duur | Hoe cybersecurity erin zit |
|---|---|---|---|
Ad Cyber Security | Hogeschool van Amsterdam | Associate degree, 2 jaar, alleen voltijd | Het hele programma, 120 studiepunten. Jaar 1 gaat over beveiliging van infrastructuur en operationele systemen, Python en databases. Jaar 2 over digitale veiligheid, met Threat Intelligence, Monitoring en Ethical Hacking, gevolgd door een afstudeerproject. |
ICT Cyber Security & Cloud Duaal | Hogeschool Utrecht | Bachelor of Science, 4 jaar, duaal | Je werkt bij een bedrijf dat infrastructuur-, cloud- en securitydiensten levert en volgt één dag per week les op de HU. Je leert cloudtechnologieën ontwerpen en optimaliseren, en krijgt kennis van netwerkbeveiliging, besturingssystemen, architecturen, security en scripting. |
ICT, met verdieping of verbreding Cyber Security | Avans, Breda (ook Den Bosch voor de bachelor ICT) | Bachelor (BSc), 4 jaar, voltijd, Nederlands | In Breda kies je in jaar 3 en 4 voor verdieping in een richting of voor verbreding met Cyber Security. De andere richtingen in Breda zijn onder meer AI, Complexe Software Systemen en Embedded Software Systemen. Den Bosch noemt Cyber Security op de pagina niet. |
ICT, vakgebied Security & Cloud | Zuyd, Heerlen | Bachelor, 4 jaar, Nederlands | Je kunt in jaar 1 en 2 het vakgebied Security & Cloud kiezen. In jaar 3 is er een minor Ethical Hacking, en in het afstudeerjaar kan cyber security een onderwerp zijn. |
ICT, differentiatie Information Security Management | De Haagse Hogeschool, Zoetermeer | Bachelor, 4 jaar | Je verdiept je in cybersecurity en in het profiel van de information security officer. |
ICT, route Cloud & Cybersecurity | Saxion, Deventer en Enschede | Bachelor, 4 jaar, voltijd | Binnen de route kies je voor je afstuderen tussen Cloud Engineering en IT Security. Dit profiel is alleen te volgen in Enschede. |
Fontys noemt cyber security als specialisatie binnen de bachelor ICT. Volgens de pagina van de opleiding werk je daarin aan het controleren van systemen en software op zwakke plekken in netwerken en programma's, het onderzoeken van incidenten en trends en het maken van beveiligingsplannen. Praktijkopdrachten zijn bijvoorbeeld het bouwen van een AI-agent die dreigingen monitort.
Bij een aantal hogescholen zit cybersecurity niet als eigen opleiding in het programma, maar als specialisatie, differentiatie, route of minor binnen de opleiding ICT. De naam verschilt per instelling. Bij de HU en de Haagse Hogeschool staat het in de opleidingsnaam of differentiatie, bij Avans en Saxion als richting of route, en bij Zuyd onder het vakgebied Security & Cloud. Lees daarom het programma en niet alleen de naam.
De Ad Cyber Security van de Hogeschool van Amsterdam is een kortere route naar een hbo-diploma. Het niveau is hbo, en wie daarna wil doorstromen naar een bachelor, kan dat bij de instelling navragen. Het eerste jaar bevat Python-programmeren, en het tweede jaar Ethical Hacking, een onderwerp dat past bij het werk van een penetration tester.
De duale vorm van de HU combineert werk en studie. Dat past bij wie al een werkgever heeft, of een werkgever zoekt die een duale student aanneemt. Netwerkbeveiliging is een onderdeel van het programma.
Welke wo-opleidingen hebben cybersecurity?
Op de universiteit is de opzet in deze selectie anders. De masters in deze selectie hebben cybersecurity als specialisatie of thema binnen een bredere master, en de bachelor in Leiden is een opleiding met een eigen naam.
Opleiding | Universiteit | Niveau en duur | Taal | Kern |
|---|---|---|---|---|
Cybersecurity & Cybercrime | Universiteit Leiden, Den Haag | Bachelor (BSc), 3 jaar, voltijd | Nederlands, met enkele Engelstalige vakken | Een criminologisch, juridisch, bestuurskundig en technisch perspectief |
Cyber Security (specialisatie van Computing Science) | Radboud Universiteit | Master (MSc), 2 jaar, 120 EC | Engels | Ontwerpen en beoordelen van beveiligde ICT-systemen, met cryptografische codes, besturingssystemen en protocolverificatie. Ook wiskundige, organisatorische, juridische en ethische aspecten, met aandacht voor privacy |
Cyber Security (specialisatie binnen Computer Science) | Universiteit Twente, Enschede | Master (MSc), 2 jaar | Engels | Cybersecurity-risico's aanpakken en tegenmaatregelen ontwikkelen. Onderwerpen zijn datasecurity, netwerksecurity, sociaaleconomische cybersecurity-risico's en lifecycle security management |
Cyber Security (thema binnen Computer Science) | TU Delft | Master, thema van 15 EC | Zie de opleidingssite | Systems Security, Privacy Enhancing Technologies en Network Security, die in het eerste jaar worden gegeven |
Bij de wo-masters in deze selectie is cybersecurity een specialisatie of thema binnen Computer Science of Computing Science. Je kiest dus eerst de master en daarna de richting. Bij de TU Delft kies je twee thema's van elk 15 EC, met cursussen van elk 5 EC.
Bij de Radboud Universiteit horen cryptografische codes (zie cryptografie) tot de kern van het programma, naast besturingssystemen en protocolverificatie. Privacy krijgt er bijzondere aandacht, net als bij het thema Privacy Enhancing Technologies in Delft. Zie ook privacy by design.
De bachelor in Leiden is anders van opzet. Techniek, criminologie, recht en bestuurskunde komen samen in één opleiding van 3 jaar in Den Haag.
Hbo of wo: wat past bij jou?
Het verschil tussen hbo en wo is minder bepalend dan het programma. Met deze stappen kom je tot een keuze.
- Bepaal wat je wilt doen: bouwen en testen, beheren en bewaken, of adviseren en regelen.
- Lees het programma en niet alleen de naam. Let op de vakken van jaar 1 en 2 en op wat de specialisatie inhoudt.
- Vergelijk het aandeel techniek met het aandeel recht, bestuur en beleid. Een opleiding die vooral op beleid, recht en bestuur is gericht, leidt eerder naar functies in beleid, governance of compliance. Een opleiding met een groot deel informatica en systemen leidt eerder naar technische functies. Dit is een richting en geen garantie voor een bepaalde functie.
- Let op de taal. De masters van de Radboud Universiteit en de Universiteit Twente zijn in het Engels, de bachelor in Leiden is in het Nederlands met enkele Engelstalige vakken.
- Let op de locatie en hoe ver je wilt reizen of verhuizen. De opleidingen in deze selectie worden op verschillende plekken in het land gegeven, zie de tabellen.
- Bezoek een open dag of proefstudeerdag en praat met studenten over wat ze in de praktijk doen.
Vraag jezelf ook af welke voorkennis de opleiding vraagt en of je liever meer praktijk wilt of liever onderzoek. Het artikel over studie kiezen voor een security-loopbaan helpt bij die afweging. Heb je al een andere opleiding, dan is omscholen naar cybersecurity een ander pad om het vakgebied in te komen.
Wat doe je naast je opleiding?
Naast je opleiding kun je een instapcertificering overwegen om de basis aan te tonen. De ISC2 Certified in Cybersecurity en CompTIA Security+ zijn twee voorbeelden. Het overzicht van instapcertificeringen zet ze naast elkaar. Een certificering kan de basis aantonen. Of een werkgever er om vraagt, verschilt per organisatie.
Met een home lab oefen je zelf met systemen die je thuis hebt opgezet. Een stage of afstudeeropdracht bij een organisatie geeft je praktijkervaring en iets om over te vertellen in je cv.
Wie later IT-auditor wil worden en de RE-titel zoekt, volgt daarna een post-masteropleiding naast het werk. Het NOREA-artikel over de RE-titel beschrijft wat daarvoor nodig is.
Hoe kom je van opleiding naar je eerste baan?
Een stage, het afstuderen en de eerste functie vormen samen de overgang van opleiding naar werk. Een stage laat zien hoe het werk in een organisatie gaat, en een afstudeeropdracht kun je bij een organisatie uitvoeren die een vraagstuk heeft. Lees het artikel over stage lopen in cybersecurity en het artikel over afstuderen in security, risk of compliance voor de praktische kant.
Voor een eerste functie kun je kijken naar SOC-analist en cyber security analist. Na een technische ICT-opleiding kan ook een functie als security engineer passen. Zie ook het artikel over de eerste baan na je studie in security. Meer artikelen vind je in de kennisbank.
Hoe lang duurt een cybersecurity-opleiding op hbo en wo?
Een associate degree duurt 2 jaar en telt 120 studiepunten. Een bachelor hbo duurt 4 jaar en een bachelor wo 3 jaar. Een master, op hbo of wo, duurt minimaal 1 jaar, en de masters van de Radboud Universiteit en de Universiteit Twente duren 2 jaar.
Kun je cybersecurity studeren op hbo?
Ja. De Hogeschool van Amsterdam biedt de Ad Cyber Security aan als associate degree van 2 jaar. De Hogeschool Utrecht heeft een duale bachelor met cybersecurity in de naam. Bij Avans, Zuyd, De Haagse Hogeschool, Saxion en Fontys zit het binnen de bachelor ICT, als richting, vakgebied, differentiatie, route of specialisatie. Dit is een selectie, geen volledige lijst.
Is er een bacheloropleiding cybersecurity op een universiteit?
Ja, bijvoorbeeld aan de Universiteit Leiden. De bachelor Cybersecurity & Cybercrime duurt 3 jaar voltijd en wordt in Den Haag gegeven, in het Nederlands met enkele Engelstalige vakken. Bij de andere universiteiten in deze selectie is cybersecurity een specialisatie of thema binnen een master.
Is cybersecurity een eigen master of een specialisatie?
In deze selectie is het een specialisatie of thema binnen een bredere master. Bij de Radboud Universiteit is het een specialisatie van de master Computing Science, bij de Universiteit Twente een specialisatie binnen de master Computer Science en bij de TU Delft een thema binnen de master Computer Science. Je kiest dus eerst de master en daarna de richting.
Hoeveel techniek zit er in zo'n opleiding?
Dat verschilt per opleiding. Een programma dat vooral op recht, bestuur en beleid is gericht, past eerder bij functies in beleid, governance of compliance. Een programma met een groot deel informatica en systemen past eerder bij technische functies. Kijk naar de vakken van jaar 1 en 2 op de site van de opleiding, en lees het artikel over studie kiezen voor een security-loopbaan.